Elon Musk przegrał proces z OpenAI. Ława przysięgłych: za późno

Elon Musk wpłacił 38 milionów dolarów na start OpenAI jako organizacji non-profit. Później OpenAI stworzyło komercyjną spółkę, która - zdaniem Muska - wypatroszyla fundację i wzbogaciła Sama Altmana z Gregiem Brockmanem. Musk poczuł się oszukany i pozwał OpenAI w 2024 roku.

W poniedziałek dziewięcioosobowa ława przysięgłych jednogłośnie orzekła: Musk wiedział o planach restrukturyzacji już w 2021 roku. Minął termin przedawnienia. Sprawa zamknięta.

Sędzia Yvonne Gonzalez Rogers zatwierdziła werdykt niemal natychmiast. Podziękowała ławie przysięgłych i przypomniała, że mogą rozmawiać o sprawie z kimkolwiek, kiedy tylko poczują się gotowi. Prawnicy Muska wyglądali, jakby zapadli się w krzesłach - tak relacjonował New York Times. Marc Toberoff, jeden z adwokatów miliardera, szybko potwierdził: będzie apelacja.

Sala sądowa, w której zapadł werdykt w sprawie Musk vs OpenAI

Kluczowy problem: kiedy Musk się dowiedział

Musk twierdził, że został zaskoczony decyzją OpenAI o stworzeniu komercyjnej spółki. Ława przysięgłych uznała inaczej: Musk wiedział o planach restrukturyzacji już w 2021 roku. To oznacza, że pozew złożony w 2024 roku był o trzy lata spóźniony.

Kalifornijskie prawo wymaga wniesienia sprawy w ciągu trzech lat od momentu, gdy powód dowiedział się o szkodzie. Proste.

Ława przysięgłych uznała, że Sam Altman i Greg Brockman nie ponoszą odpowiedzialności za żadne z zarzutów Muska. Microsoft, inwestor OpenAI, również został uniewinniony - Musk oskarżał firmę o współudział w "planie wzbogacenia się" OpenAI.

Altman i Brockman nie byli obecni w sali, gdy odczytano werdykt. Strona OpenAI miała powody do zadowolenia - William Savitt, prawnik OpenAI, miał "szeroki uśmiech" na twarzy. Ten sam Savitt, który przez kilka dni grillował Muska na stanowisku świadka, wykorzystując swoją wcześniejszą znajomość jako były prawnik miliardera.

Musk nie wrócił na salę po swoim zeznaniu

Musk nie pojawił się w sądzie, gdy odczytywano werdykt. Zresztą, nie wrócił tam w ogóle po swoim zeznaniu. Zamiast tego wybrał szczyt dyplomatyczny między Donaldem Trumpem a prezydentem Chin Xi Jinpingiem.

Sąd nakazał Muskowi być dostępnym na wypadek konieczności dodatkowych zeznań. Prawnicy musieli przeprosić za nieobecność klienta.

Sygnał jasny: Musk stracił zainteresowanie procesem. Albo uznał, że sprawa jest przegrana. Albo - co bardziej prawdopodobne - po prostu miał ważniejsze rzeczy na głowie.

Musk opuścił salę sądową po swoim zeznaniu i nie wrócił na werdykt

Microsoft świętuje, Musk zapowiada apelację

Microsoft wydał oświadczenie zaraz po werdykcie: "Fakty i chronologia w tej sprawie były od dawna jasne. Cieszymy się z decyzji ławy przysięgłych o odrzuceniu tych roszczeń jako przedawnionych. Pozostajemy zaangażowani w naszą współpracę z OpenAI, aby rozwijać i skalować AI dla ludzi i organizacji na całym świecie."

Musk odpowiedział późnym wieczorem na X: "W sprawie OpenAI sędzia i ława przysięgłych nigdy nie orzekli o meritum sprawy, tylko o technicznej kwestii kalendarzowej. Dla każdego, kto śledził sprawę szczegółowo, nie ma wątpliwości, że Altman i Brockman faktycznie wzbogacili się, kradnąc organizację charytatywną. Jedyne pytanie to KIEDY to zrobili!"

Dodał: "Złożę apelację do Dziewiątego Okręgu, ponieważ stworzenie precedensu dla grabienia organizacji charytatywnych jest niezwykle destrukcyjne dla darowizn w Ameryce."

Szanse na sukces apelacji

Apelacja do Dziewiątego Okręgu Sądu Apelacyjnego to standardowa procedura. Problem w tym, że sądy apelacyjne rzadko odwracają werdykty ławy przysięgłych w kwestiach faktów - a tutaj chodziło właśnie o to: czy Musk wiedział w 2021 roku, czy nie.

Jeśli ława przysięgłych uznała, że wiedział, apelacja ma niewielkie szanse.

Musk może próbować udowodnić, że proces był wadliwy proceduralnie. Wymaga to wykazania poważnych błędów sędziego lub naruszenia prawa. Na razie nic takiego nie wyszło na jaw.

Musk zapowiada apelację, ale szanse na odwrócenie werdyktu są niewielkie

Dlaczego termin przedawnienia ma znaczenie

Termin przedawnienia to mechanizm, który chroni pozwanych przed procesami wnoszonymi po latach. Idea jest prosta: jeśli wiedziałeś o szkodzie w 2021 roku, a czekałeś do 2024, żeby pozwać - to Twój problem.

Dowody się gubią. Świadkowie zapominają. Dokumenty znikają. Sądy nie chcą rozstrzygać sporów, które mogły być rozwiązane lata temu.

W tym przypadku kluczowe było pytanie: kiedy Musk dowiedział się o restrukturyzacji OpenAI? Jeśli w 2021 roku - termin minął. Jeśli później - sprawa mogła toczyć się dalej. Ława przysięgłych uznała, że dowody wskazują na 2021 rok.

Musk twierdził, że został "oszukany" i "zrobiono z niego głupka". Sąd nie oceniał, czy tak było naprawdę. Oceniał tylko, czy Musk wiedział wystarczająco wcześnie, żeby pozwać w terminie. I uznał, że tak.

OpenAI jako non-profit i for-profit - co się zmieniło

OpenAI powstało w 2015 roku jako organizacja non-profit. Musk był jednym z założycieli i wpłacił 38 milionów dolarów. Idea była szlachetna: stworzyć AI dla dobra ludzkości, bez presji zysku.

W 2019 roku OpenAI utworzyło spółkę for-profit - OpenAI LP - która mogła przyjmować inwestycje i wypłacać dywidendy.

Musk twierdził, że ta zmiana wypatroszyla fundację. Pieniądze, które miały iść na badania non-profit, trafiły do komercyjnej spółki. Altman i Brockman, jako liderzy OpenAI, wzbogacili się. Microsoft zainwestował miliardy i stał się głównym beneficjentem technologii, którą Musk pomógł sfinansować.

OpenAI odpowiadało, że restrukturyzacja była konieczna, żeby konkurować z Google i innymi gigantami. Bez kapitału prywatnego nie byłoby GPT-4, nie byłoby ChatGPT. A Musk wiedział o planach od początku - bo sam je współtworzył, zanim odszedł z zarządu w 2018 roku.

Co to zmienia dla OpenAI i Muska

Dla OpenAI to czyste zwycięstwo. Firma może kontynuować rozwój bez cienia prawnego nad restrukturyzacją. Microsoft może spać spokojnie - inwestycja w OpenAI nie jest zagrożona procesami o "grabież organizacji charytatywnej".

Dla Muska to porażka wizerunkowa. Pozew był głośny, oskarżenia poważne. Werdykt mówi: za późno, Elon.

Apelacja może trwać miesiącami. Szanse na sukces są niewielkie. A każdy dzień procesu to kolejny nagłówek o tym, jak Musk przegrał z OpenAI.

Musk ma inne fronty do walki - xAI, Grok, Tesla, SpaceX. Proces z OpenAI był dla niego raczej osobistą sprawą niż strategicznym ruchem biznesowym. Teraz wie, że sądy nie są miejscem, gdzie można wygrać spór o to, kto kogo oszukał pięć lat temu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Musk przegrał proces z OpenAI?

Ława przysięgłych uznała, że Musk wiedział o restrukturyzacji OpenAI już w 2021 roku, więc pozew złożony w 2024 był spóźniony. Kalifornijskie prawo wymaga wniesienia sprawy w ciągu trzech lat od momentu, gdy powód dowiedział się o szkodzie.

Czy Musk może wygrać apelację?

Szanse są niewielkie. Sądy apelacyjne rzadko odwracają werdykty ławy przysięgłych w kwestiach faktów. Musk musiałby udowodnić poważne błędy proceduralne, których na razie nie wykazano.

Co to oznacza dla przyszłości OpenAI?

OpenAI może kontynuować rozwój bez cienia prawnego nad restrukturyzacją. Microsoft, główny inwestor, również został uniewinniony. Firma ma wolną rękę do dalszego skalowania ChatGPT i innych produktów.

Czy Musk nadal ma udziały w OpenAI?

Nie. Musk odszedł z zarządu OpenAI w 2018 roku i nie ma udziałów w spółce. Jego 38 milionów dolarów było darowizną na rzecz organizacji non-profit, nie inwestycją kapitałową.

Na podstawie: Ars Technica, The New York Times