📚 Dodatek do książki "Wszyscy Kłamią o AI"

Ranking Modeli AI 2026

Który model wybrać? Kompletne porównanie możliwości, cen i zastosowań.

Ostatnia aktualizacja: Czerwiec 2026

⚠️ Zanim zaczniesz czytać

Lata 2025-2026 przyniosły bezprecedensową eksplozję w rozwoju AI. GPT-5→5.4→5.5, Claude Opus 4.6→4.7, Claude Mythos Preview, Sonnet 4.6, Gemini 3→3.1 Pro, Grok 4→4.20, Llama 4 i DeepSeek V3.1. Rynek zmienia się co tydzień.

5

GPT-5.5 / GPT-5.4 / GPT-5.2-Codex

OpenAI · ChatGPT
GPT-5.6 w limited preview (26 cze 2026) 1M kontekst Lider agentic coding

GPT-5.5 (23 kwietnia 2026) to flagowy model ChatGPT dostępny dla Plus, Pro, Business i Enterprise. GPT-5.4 (5 marca 2026) pozostaje dostępny. GPT-5.2-Codex to agentic coding model. GPT-5.5 Instant (od 5 maja 2026) to nowy domyślny model dla wszystkich uzytkowników (zastąpił GPT-5.3 Instant). Tier ChatGPT Go za $8/mies. GPT-5.5 Pro tylko dla Pro, Business i Enterprise. Od 26 czerwca 2026 dostępny GPT-5.6 (Sol, Terra, Luna) jako najnowsza seria - aktualnie w limited preview (~20 firm, na żądanie rządu USA). GPT-5.6 Sol to nowy flagowy model - 88.8% na Terminal-Bench 2.1 (Sol Ultra: 91.9%); Terra oferuje wydajność GPT-5.5 przy 2x niższej cenie ($2.50/1M input); Luna to najszybsza i najtańsza opcja ($1/1M input). Pełna dostępność planowana w ciągu kilku tygodni.

Kontekst
1M tokenów
ChatGPT Go
$8/mies
ChatGPT Plus
$20/mies
ChatGPT Pro
$100-200/mies

✅ Mocne strony

  • Najniższy wskaźnik halucynacji - 1.1% (GPT-4 miał ~15%)
  • Adaptive routing - sam wybiera tryb
  • 1M tokenów kontekstu - całe repozytoria
  • Sora 2 - generowanie wideo z audio
  • Ekosystem - Custom GPTs, integracje

❌ Słabe strony

  • Cena Pro - $100-200/mies (dwa tiery)
  • Gorszy w agentach - Claude bije w SWE-bench
  • Prywatność - trenuje na danych
  • Closed source - zależność od OpenAI

🎯 Najlepszy do:

  • Profesjonalnej pracy z wiedzą
  • Długich dokumentów
  • Generowania wideo (Sora 2)
  • Integracji z narzędziami

🏆 Werdykt

GPT-5.5 (23 kwietnia 2026) to flagowy model ogólnego przeznaczenia OpenAI - osiąga 82.7% na Terminal-Bench 2.0. Od 26 czerwca 2026 dostępny (w limited preview) GPT-5.6 Sol - 88.8% na Terminal-Bench 2.1 (Sol Ultra: 91.9%), lider na ExploitBench. GPT-5.6 Terra oferuje wydajność GPT-5.5 przy 2x nizszej cenie ($2.50/1M tokenów). GPT-5.6 Luna: $1/1M input. Pełna dostępność planowana w ciągu kilku tygodni. Claude Fable 5 i Gemini Flash pozostają silną konkurencją.

F5

Claude Fable 5 / Opus 4.8 / Sonnet 4.6 ⚠️

Anthropic · Claude.ai
Fable 5 przywrócone globalnie (1 lip 2026) Agent team Computer use

Claude Fable 5 (9 czerwca 2026) to flagowy model Anthropic klasy Mythos z zabezpieczeniami - state-of-the-art na FrontierCode, CursorBench i benchmarkach fizyki/finansów. Od 12 czerwca 2026 US government export-control directive nakazała zawieszenie dostępu do Fable 5 i Mythos 5 - jednak od 1 lipca 2026 dyrektywa została zniesiona i Fable 5 powróciło globalnie. Claude Opus 4.8 (28 maja 2026) to flagowy model Opus-tier z fast mode (2,5x szybszy) i dynamic workflows (setki równoległych subagentów w Claude Code). Claude Mythos 5 (9 czerwca 2026) to wersja bez safety classifierów, dostępna tylko dla wybranych firm (Project Glasswing). Claude Opus 4.7 (16 kwietnia 2026) wprowadził poprawione kodowanie i lepszą wizję. Sonnet 4.6 i Sonnet 5 (czerwiec 2026) dostępne w planach Pro i niższych. Pro za $20/mies. Max 5x za $100 lub 20x za $200/mies.

Fable 5
Dostepne (od 1 lip 2026)
Sonnet 4.6
Nowy domyślny
Claude Pro
$17-20/mies
Claude Max
$100-200/mies

✅ Mocne strony

  • Lider w kodzie - SWE-bench Pro 69.2%, agentic computer use 83.4% (Opus 4.8)
  • Computer use - obsługuje desktop
  • Efektywność tokenów - płacisz połowę
  • Claude Code - agentic coding
  • Lepsza prywatność - niż OpenAI

❌ Słabe strony

  • Brak generowania obrazów
  • Mniejszy ekosystem
  • Brak GPTs/wtyczek
  • Claude Max drogi - $100-200/mies

🎯 Najlepszy do:

  • Programowania i code review
  • Zadań agentowych
  • Automatyzacji desktop
  • Analizy dokumentów

🏆 Werdykt

Dla developerów i osób budujących agentów AI - silna opcja. Claude Fable 5 (9 czerwca 2026) to najsilniejszy model Anthropic klasy Mythos - SWE-bench Pro 80%, 95% SWE-bench Verified - zawieszony od 12 czerwca 2026 na mocy US government export-control directive, przywrócony globalnie od 1 lipca 2026. Claude Opus 4.8 (28 maja 2026): SWE-bench Pro 69.2%, agentic computer use 83.4%, fast mode 2.5x szybszy. Claude Mythos 5 dostepny tylko dla Project Glasswing.

G3

Gemini 3.5 Flash / 3.1 Pro

Google · Gemini.google.com / AI Studio
Najlepsza cena/jakość 3.5 Flash GA od 19 maja 2026 650M+ użytkowników

Gemini 3.5 Flash (19 maja 2026, Google I/O) to aktualny domyślny model Google z przełomową wydajnością w zadaniach agentowych i kodowaniu - przewyższa Gemini 3.1 Pro na benchmarkach Terminal-Bench 2.1 (76.2%), GDPval-AA i MCP Atlas. Gemini 3.5 Pro zapowiedziany z kontekstem 2M tokenów i trybem Deep Think - termin GA przesunięty z czerwca na lipiec 2026 po opóźnieniu (zbieranie feedbacku od early testers Vertex AI). Od końca czerwca w limitowanym Vertex AI enterprise preview, oficjalna GA oczekiwana w lipcu 2026. Gemini 3.1 Pro (19 luty 2026) wciąż dostępny jako poprzednia generacja. Od 1 kwietnia 2026 modele Pro są płatne - Gemini 3.1 Pro niedostępny w darmowym tierze API. Ponad 1 bilion tokenów dziennie na API.

Terminal-Bench 2.1
76.2% (3.5 Flash)
Szybkość
4x vs inne modele frontier
API input (3.1 Pro)
$2.50/1M
Google AI Pro
$19.99/mies

✅ Mocne strony

  • Cena Flash - 10x tańszy
  • Szybkość - 3x szybszy
  • Multimodalność - tekst, obraz, wideo, audio
  • Integracja Google - Gmail, Drive, Search
  • Nano Banana Pro - SOTA obrazy

❌ Słabe strony

  • Ograniczenia UE
  • Prywatność - to Google
  • Gorszy w kodzie - niż Claude
  • Wahania jakości

🎯 Najlepszy do:

  • Projektów budżetowych
  • Aplikacji wysokiego volume
  • Integracji z Google Workspace
  • Multimodalnych zadań

🏆 Werdykt

Najlepsza propozycja cena/jakość na rynku. Gemini 3.5 Flash (19 maja 2026) to aktualny domyślny model - lider wydajności agentowej i kodowania wśród modeli Flash, z wbudowanym computer use (public preview od czerwca 2026). Gemini 3.5 Pro (oczekiwany lipiec 2026 - opóźniony z czerwca) ma oferować 2M kontekst i Deep Think - od końca czerwca w limitowanym Vertex AI enterprise preview, GA przesunięte na lipiec 2026. Gemini 3.1 Pro ($2.50/1M input, dostępny tylko w płatnym planie API od 1 kwietnia 2026) to poprzednia generacja.

4.2

Grok 4.3 / Grok 4.20

xAI · Grok.com / SuperGrok
Kwiecień-czerwiec 2026 (aktualny) Rapid learning Real-time X

Grok 4.3 (beta 17 kwietnia 2026, API od 1 maja 2026) to najnowszy model xAI - najszybszy i najinteligentniejszy według xAI, lider agentic tool calling i instruction following. Zastąpił Grok 4.20 jako rekomendowany model API. Grok 4.3 oferuje 1M kontekst w API (2M w trybie Heavy), natywne wejście wideo i stałe rozumowanie (always-on reasoning). Priced at $1.25/M input, cena obniżona ~20% vs Grok 4.20. Darmowy z limitami na grok.com.

Agenty (Heavy)
16 równoległych
Kontekst
1-2M tokenów
SuperGrok
$30/mies
Heavy
$300/mies

✅ Mocne strony

  • Native tool use
  • Real-time z X
  • DeepSearch
  • Aurora video - 6 sek klipy
  • Mniej cenzury

❌ Słabe strony

  • Związany z X
  • SuperGrok drogi
  • Mniejszy ekosystem
  • Kontrowersyjny właściciel

🎯 Najlepszy do:

  • Real-time research z X
  • Mniej cenzurowanego contentu
  • DeepSearch researchu
  • Aurora video clips

🏆 Werdykt

Mocna alternatywa z architekturą 16-agentów (tryb Heavy w Grok 4.3, kwiecień 2026). SuperGrok ($30) to dobra wartość z dostępem do Grok 4 i 4.3 (stopniowo). Heavy ($300) dla power users i enterprise z pełnym dostępem do Grok 4.3.

🦙4

Llama 4 Scout / Maverick

Meta · Open Source
10M kontekst Open source MoE architecture

Llama 4 (5 kwietnia 2025) to pierwszy Llama z MoE i natywną multimodalnością. Scout: 109B total, 10M kontekst. Maverick: 400B total, 1M kontekst. Behemoth (~2T) wciąż w treningu.

Scout kontekst
10M tokenów
Maverick
400B total
Cena
Darmowy
Licencja
Llama 4*

✅ Mocne strony

  • Open source - pełna kontrola
  • 10M kontekst Scout - rekord
  • MoE - efektywność
  • Natywna multimodalność
  • Darmowy - do 700M MAU

❌ Słabe strony

  • Zakaz dla UE
  • Wymaga infrastruktury
  • Knowledge cutoff VIII 2024
  • Behemoth opóźniony

🎯 Najlepszy do:

  • Self-hosted (poza UE)
  • Maksymalnej prywatności
  • Ekstremalnie długiego kontekstu
  • Fine-tuningu

🏆 Werdykt

Potężna opcja dla firm z infrastrukturą - ALE nie dla UE (zakaz licencyjny). 10M kontekst Scout to rekord branżowy.

DS

DeepSeek V3.1 / R1

DeepSeek (Chiny) · Open Source
MIT License $6M za trening 671B parametrów

DeepSeek wstrząsnął branżą. R1 (styczeń 2025) osiągnął poziom OpenAI o1 przy 10x niższych kosztach. V3.1 (sierpień 2025) to hybrid thinking/non-thinking. Wszystko pod MIT License.

Koszt treningu
~$6M
Parametry
671B (37B aktywne)
Licencja
MIT
Kontekst
128K

✅ Mocne strony

  • MIT License - pełna swoboda
  • Ekstremalnie tani - $6M vs $100M+
  • R1 reasoning - poziom o1
  • Distilled wersje - 8B/32B/70B

❌ Słabe strony

  • Chińska cenzura
  • Wymaga 8x H200 GPU
  • Geopolityczne ryzyko
  • Mniej stabilny rozwój

🎯 Najlepszy do:

  • Self-hosting MIT license
  • Reasoning tasks (R1)
  • Ograniczonego budżetu
  • Consumer GPU (distilled)

🏆 Werdykt

Game-changer dla open source. MIT License, $6M trening, poziom GPT-4o. ALE: chińska cenzura i geopolityka. Distilled wersje działają na consumer hardware.

🎬 Modele wideo i obrazów (stan: maj 2026)

2025/2026 przyniosły eksplozję w generowaniu wideo i obrazów:

Sora 2
OpenAI · Wideo + Audio

Wrzesień 2025. Synchronizowany dźwięk, umowa z Disney (200+ postaci). ChatGPT Pro.

Midjourney V7
Midjourney · Obrazy

Kwiecień 2025. Draft Mode 10x szybszy, 85-90% poprawność dłoni.

Higgsfield
Higgsfield.ai · Wideo

11M+ użytkowników. 50+ ruchów kamery. Click-to-Video. $50M Series A.

Nano Banana Pro
Google · Obrazy

Gemini 3 Pro Image. SOTA generowanie i edycja w AI Mode.

Grok Aurora
xAI · Wideo

6-sekundowe klipy audio-wideo. Tryb "spicy".

DALL-E 4
OpenAI · Obrazy

Zintegrowany z ChatGPT. Wyższy realizm.

🌐

Przeglądarki AI

2025-2026 Agenci Automatyzacja

Przeglądarki z wbudowaną AI to nowy front walki o użytkownika. Zamiast kopiować tekst do ChatGPT, masz asystenta bezpośrednio w przeglądarce - widzi co przeglądasz, pomaga, automatyzuje.

ChatGPT Atlas OpenAI
Comet Perplexity
Chrome + Gemini Google
Edge + Copilot Microsoft

🚀 ChatGPT Atlas (OpenAI) - październik 2025

Przeglądarka od OpenAI z ChatGPT w centrum. Sidebar z AI widzi stronę, pamięta historię przeglądania ("browser memories"), może wykonywać zadania (agent mode). Oparta na Chromium.

☄️ Comet (Perplexity) - lipiec 2025

Przeglądarka od twórców Perplexity. Sidebar-asystent towarzyszy podczas przeglądania, odpowiada na pytania o stronę, podsumowuje, robi zakupy. "Background Assistant" (dla Max) wykonuje wiele zadań równolegle.

🔵 Chrome + Gemini (Google)

Google integruje Gemini bezpośrednio w Chrome. AI Overview w wynikach, podsumowania stron, asystent w pasku bocznym. Pełna integracja z ekosystemem Google.

💠 Edge + Copilot (Microsoft)

Microsoft Edge z Copilot w pasku bocznym. Podsumowania, pytania o stronę, generowanie treści. Głęboka integracja z Microsoft 365.

🏆 Którą wybrać?

  • Jeśli używasz ChatGPT: Atlas - pełna integracja z Twoim kontem
  • Jeśli cenisz prywatność i źródła: Comet - lepsze cytowanie, mniej śledzenia
  • Jeśli żyjesz w Google: Chrome + Gemini - naturalny wybór
  • Jeśli żyjesz w Microsoft: Edge + Copilot - działa z Office

Rada: Nie musisz wybierać jednej. Zainstaluj Atlas i Comet, przetestuj przez tydzień - zobaczysz, która pasuje do Twojego stylu pracy.

📊 Tabela porównawcza

Cecha GPT-5 Claude 4.6 Gemini 3 Grok 4.20 Llama 4
Ogólna jakość⭐⭐⭐⭐⭐ 🏆⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐
Programowanie⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐ 🏆⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐
Okno kontekstu1.5M200K1M128K10M 🏆
Generowanie wideoSora 2 🏆Veo 2Aurora
Cena API (input)~$15/1M$5/1M$0.50/1M 🏆~$5/1MDarmowy 🏆
Subskrypcja$8-200$17-200 (Max)$20$30-300Darmowy*
Halucynacje1.1% 🏆~3%~5%~4%~6%
Dostępność UE⚠️

🎯 Który model do czego?

👨‍💻 Programista

Claude Opus 4.6 / Sonnet 4.6

Agent team, computer use, Claude Code. Nie ma lepszej opcji dla developerów.

✍️ Pisanie tekstów

Claude lub GPT-5

Claude pisze naturalniej. GPT-5 ma 1.1% halucynacji - najdokładniejszy.

📊 Długie dokumenty

Llama 4 Scout (10M) lub GPT-5 (1.5M)

Llama 4 Scout ma rekordowe 10M tokenów kontekstu.

🎬 Generowanie wideo

Sora 2 lub Higgsfield

Sora 2 SOTA z audio. Higgsfield tańszy z 50+ ruchami kamery.

💰 Ograniczony budżet

Gemini 3 Flash

$0.50/1M tokenów - 10x tańszy przy porównywalnej jakości.

🔒 Prywatność

Llama 4 self-hosted lub Claude

Llama na własnych serwerach = pełna kontrola. Claude ma lepsze zasady.

🏢 Dla firmy

ChatGPT Enterprise lub Claude Business

SLA, administracja, prywatność. ChatGPT ma ekosystem, Claude lepszy kod.

🌐 Aktualne informacje

Grok 4.20 lub Gemini 3

Grok 4.20 ma 4 agenty + real-time z X. Gemini ma Google Search.

🏆 Ostateczny werdykt

Dla większości użytkowników:

Gemini 3 Flash + ChatGPT Plus = $40/mies

Pokrywa 95% potrzeb. ChatGPT Go ($8) jako budżetowa opcja. Pro ($200) tylko gdy potrzebujesz max dokładności.

Dla programistów:

Claude Opus 4.6 (Pro $17/mies lub Max $100-200/mies)

Agent team, computer use, Sonnet 4.6 w cenie Pro. Inwestycja, która się zwraca.

Dla startupów:

Gemini 3 Flash API ($0.50/1M)

10x tańszy przy porównywalnej jakości. Oczywisty wybór.

Dla firm z serwerami (poza UE):

Llama 4 Maverick lub DeepSeek V3.1

Open source, pełna kontrola. Wymaga zespołu technicznego.

Najważniejsza rada: Testuj sam. Ten ranking aktualizowany w lutym 2026 - za miesiąc mogą pojawić się nowe modele.

Chcesz być na bieżąco?

Aktualizuję ranking co kwartał.

Śledź SukcesAI →